✍️ Pelajaran Jawi & Khat • KAFA (UPKK)
Kaedah Hamzah dalam Ejaan Jawi
قاعده همزة دالم ايجاٴن جاوي
Nota ringkas dan contoh soalan berjawapan
📖 Nota Ringkas
Huruf ء (hamzah) ditulis di lima kedudukan: di atas alif, di bawah alif, tiga suku, sejajar dan berumah. Topik ini mengajar bila setiap satu digunakan.
حروف ء دتوليس د ليم کدودوقن: د اتس اليف، د باوه اليف، تيݢ سوکو، سجاجر دان بروماه. تاجوق اين مڠاجر بيلا ستياڤ ساتو دݢوناکن.
- 1
Tiga suku antara vokal
Hamzah tiga suku (ٴ) ditulis antara dua vokal yang disebut berasingan, iaitu ai, au dan ui: کاٴين, داٴون, دوٴيت, لاٴيچي. Juga di awal perkataan seperti اٴير dan اٴور.
تيݢ سوکو انتارا ۏوکل: همزة تيݢ سوکو (ٴ) دتوليس انتارا دوا ۏوکل يڠ دسبوت براسيڠن: کاٴين، داٴون، دوٴيت، لاٴيچي. جوݢ د اول ڤرکاتاٴن سڤرتي اٴير دان اٴور.
- 2
Tiga suku dengan akhiran
Kata dasar berakhir ا atau و yang menerima -an atau -i memakai ٴ: کچدراٴن, لاٴوتن, دمولاٴي, مريندوٴي. Baca → باچاٴن (alif ditambah dahulu).
تيݢ سوکو دڠن اخيرن: کات داسر براخير ا اتاو و يڠ منريما اخيرن مماکاي ٴ: کچدراٴن، لاٴوتن، دمولاٴي، مريندوٴي. باچ منجادي باچاٴن (اليف دتمبه دهولو).
- 3
Di atas dan di bawah alif
Kata dasar bermula ا + awalan di-, se- atau ke- → ء di atas alif: سأورڠ, دأسوه, کأيمانن. Tetapi selepas ber-, ter-, per- tiada ء: براوسها. Perkataan Arab seperti إسلام memakai ء di bawah alif.
د اتس دان د باوه اليف: کات داسر برمولا ا دان اولن د-، س- اتاو ک-: ء د اتس اليف، سڤرتي سأورڠ، دأسوه، کأيمانن. تتاڤي سلڤس بر-، تر-، ڤر- تياد ء: براوسها. ڤرکاتاٴن عرب سڤرتي إسلام مماکاي ء د باوه اليف.
- 4
Sejajar dan berumah
Hamzah sejajar (ء) sebaris dengan huruf lain dalam perkataan Arab: دعاء, علماء, وضوء. Hamzah berumah (ئ) contohnya ملائکة dan مسئله.
سجاجر دان بروماه: همزة سجاجر (ء) سباريس دڠن حروف لاٴين دالم ڤرکاتاٴن عرب: دعاء، علماء، وضوء. همزة بروماه (ئ) چونتوهڽ ملائکة دان مسئله.
- 5
Tanpa hamzah
Diftong (ڤنتاي, ڤولاو, دودوي) dan vokal berganding ia, iu, ua (ڤيالا, تيوڤ, توان) tidak memakai hamzah.
تنڤا همزة: ديفتوڠ (ڤنتاي، ڤولاو، دودوي) دان ۏوکل برݢندڠ سڤرتي دالم ڤيالا، تيوڤ دان توان تيدق مماکاي همزة.
Ingat! Dua vokal disebut berasingan → ٴ; disebut satu luncuran → tiada hamzah.
ايڠت! دوا ۏوکل دسبوت براسيڠن: ٴ؛ دسبوت ساتو لونچورن: تياد همزة.
📘 Nota Terperinci & Gambarajah
Buka ▾
Lima kedudukan huruf ءليم کدودوقن حروف ء
Huruf ء (hamzah) boleh ditulis di lima kedudukan. Ia bergantung pada jenis perkataan dan bunyinya.
حروف ء بوليه دتوليس د ليم کدودوقن. اي برݢنتوڠ ڤد جنيس ڤرکاتاٴن دان بوڽيڽ.📊 Kedudukan huruf ء
کدودوقن حروف ء
- Di atas alif (أ)د اتس اليف (أ)
- سأورڠ
- Di bawah alif (إ)د باوه اليف (إ)
✏️ Contoh Soalan
Soalan 1
لڠکڤکن ايات اين دڠن ايجاٴن جاوي يڠ بتول: اڠين کنچڠ منربڠکن ____ کريڠ د هلامن.
Lengkapkan ayat ini dengan ejaan Jawi yang betul: 'Angin kencang menerbangkan ____ kering di halaman.'
- A.داون
- B.داٴون
- C.دٴاون
- D.دوٴن
Lihat jawapan
Jawapan: داٴون
Dalam 'daun', vokal 'a' dan 'u' berturutan, jadi hamzah tiga suku ٴ ditulis di antaranya: داٴون.
دالم ڤرکاتاٴن اين، ۏوکل ا دان و برتوروتن، جادي همزة تيݢ سوکو دتوليس د انتاراڽ: داٴون.
Soalan 2
اڤاکه ايجاٴن جاوي يڠ بتول باݢي ڤرکاتاٴن رومي د باوه اين؟
Apakah ejaan Jawi yang betul bagi perkataan 'kain'?