✍️ Jawi • SRA JAIS Tahun 5
Kata pinjaman daripada bahasa asing
کات ڤينجمن درڤد بهاس اسيڠ
Nota ringkas dan contoh soalan berjawapan
📖 Nota Ringkas
Bahasa Melayu meminjam banyak perkataan daripada bahasa asing, terutamanya bahasa Arab dan bahasa Inggeris. Setiap jenis kata pinjaman ada cara ejaan Jawinya sendiri.
بهاس ملايو ممينجم باڽق ڤرکاتاٴن درڤد بهاس اسيڠ، تراوتاماڽ بهاس عرب دان بهاس اينݢݢريس. ستياڤ جنيس کات ڤينجمن اد چارا ايجاٴن جاويڽ سنديري.
- 1
Bahasa Arab: istilah agama
Kata pinjaman bahasa Arab terbahagi kepada istilah agama dan kata umum. Istilah agama berkaitan dengan agama Islam, jadi ejaan asal Arabnya dikekalkan. Contohnya: wuduk → وضوء, doa → دعاء, ulama → علماء, solat → صلاة, zakat → زکاة, kiblat → قبلة, halal → حلال, fardu → فرض.
ايستيله اݢام: کات ڤينجمن بهاس عرب تربهاݢي کڤد ايستيله اݢام دان کات عموم. ايستيله اݢام برکاٴيتن دڠن اݢام اسلام، جادي ايجاٴن اصل عربڽ دککلکن. چونتوهڽ: وضوء، دعاء، علماء، صلاة، زکاة، قبلة، حلال، فرض.
- 2
Yang dikekalkan
Dalam istilah agama: 1) hamzah di akhir kata dikekalkan, contohnya وضوء; 2) huruf ة (ta marbutah) dikekalkan, contohnya صلاة; 3) 'al' dikekalkan, contohnya الرحمن; 4) alif maqsurah dikekalkan, contohnya موسى dan فتوى.
يڠ دککلکن: دالم ايستيله اݢام: ١) همزة د اخير کات دککلکن، چونتوهڽ وضوء؛ ٢) حروف ة دککلکن، چونتوهڽ صلاة؛ ٣) ال دککلکن، چونتوهڽ الرحمن؛ ٤) اليف مقصورة دککلکن، چونتوهڽ موسى دان فتوى.
- 3
Bahasa Arab: kata umum
Kata umum ialah perkataan Arab yang digunakan dalam kehidupan seharian. Ia ditulis mengikut sebutan bahasa Melayu, contohnya sabun → سابون dan kertas → کرتس. Huruf ة yang disebut 'h' ditulis ه: jemaah → جماعه, hadiah → هديه. Huruf ة yang disebut 't' ditulis ت: sahabat → صحابت, syarikat → شريکت, alamat → علامت.
کات عموم: کات عموم اياله ڤرکاتاٴن عرب يڠ دݢوناکن دالم کهيدوڤن سهارين. اي دتوليس مڠيکوت سبوتن بهاس ملايو، چونتوهڽ سابون دان کرتس. حروف ة يڠ دسبوت سڤرتي ه دتوليس دڠن ه: جماعه، هديه. حروف ة يڠ دسبوت سڤرتي ت دتوليس دڠن ت: صحابت، شريکت، علامت.
- 4
Tambah vokal supaya tidak salah baca
Ada kata umum yang ditambah huruf vokal supaya tidak tersalah baca. Contohnya: محرم boleh dibaca muharam, jadi muhrim ditulis محريم. عالم boleh dibaca alam, jadi alim ditulis عاليم.
تمبه حروف ۏوکل: اد کات عموم يڠ دتمبه حروف ۏوکل سوڤايا تيدق ترساله باچ. چونتوهڽ: محرم دان محريم، سرتا عالم دان عاليم.
- 5
Bahasa Inggeris: ikut sebutan
Kata pinjaman bahasa Inggeris dieja mengikut sebutan bahasa Melayu. Huruf 'v' ditulis ۏ, huruf 'g' ditulis ݢ, dan bunyi 'k' di akhir suku kata tertutup ditulis ک. Contohnya: universiti → اونيۏرسيتي, virus → ۏيروس, teknologi → تيکنولوݢي, agenda → اݢيندا, plastik → ڤلستيک, teknik → تيکنيک.
بهاس اينݢݢريس: کات ڤينجمن بهاس اينݢݢريس دايجا مڠيکوت سبوتن بهاس ملايو. چونتوهڽ: اونيۏرسيتي، ۏيروس، تيکنولوݢي، اݢيندا، ڤلستيک، تيکنيک.
- 6
Gugusan konsonan
Gugusan konsonan di awal kata ditulis rapat tanpa alif: klinik → کلينيک, skrip → سکريڤ, struktur → ستروکتور. Gugusan di akhir kata juga dirangkaikan: teks → تيکس, volt → ۏولت. Suku kata tertutup berbunyi 'a' ditulis tanpa alif, sama seperti kata jati Melayu: bas → بس, van → ۏن, vaksin → ۏکسين.
ݢوݢوسن کونسونن: ݢوݢوسن کونسونن د اول کات دتوليس راڤت تنڤا اليف: کلينيک، سکريڤ، ستروکتور. ݢوݢوسن د اخير کات جوݢ درڠکايکن: تيکس، ۏولت. سوکو کات ترتوتوڤ يڠ بربوڽي ۏوکل سڤرتي دالم کات بس دتوليس تنڤا اليف، سام سڤرتي کات جاتي ملايو: بس، ۏن، ۏکسين.
Ingat! Istilah agama kekalkan ejaan Arab, kata umum ikut sebutan Melayu.
ايڠت! ايستيله اݢام ککلکن ايجاٴن عرب، کات عموم ايکوت سبوتن ملايو.
✏️ Contoh Soalan
Soalan 1
ڤيليه ايجاٴن جاوي يڠ بتول باݢي ايستيله اݢام 'wuduk'.
Pilih ejaan Jawi yang betul bagi istilah agama 'wuduk'.
- A.ودوق
- B.وضوء
- C.وضوق
- D.ودوء
Lihat jawapan
Jawapan: وضوء
Istilah agama Islam daripada bahasa Arab dikekalkan ejaan asalnya, termasuk huruf ء di akhir: وضوء.
ايستيله اݢام إسلام درڤد بهاس عرب دککلکن ايجاٴن اصلڽ، ترماسوق حروف ء د اخير: وضوء.
Soalan 2
ڤيليه ايجاٴن جاوي يڠ بتول باݢي ايستيله اݢام 'solat'.
Pilih ejaan Jawi yang betul bagi istilah agama 'solat'.